donderdag 20 oktober 2011

Cynische mopjes en gekanker in Kinshasa.

Place Victoire - begin- en eindpunt taxibusjes...

Soms denk je: ik versta het niet goed. Het cynische mopje bijvoorbeeld, dat je hoort vertellen in de taxibusjes, waar de mensen in zitten, opgepropt, tegen elkaar aan gedrukt, in de vreselijke hitte van de regentijd. Het gaat bijvoorbeeld over de talloze verkeersdoden op de opgeknapte wegen. Meestal zijn het overstekende voetgangers. Die sneuvelen doordat op het nieuwe asfalt zo lekker hard gereden wordt door de chaffeurs van jeeps en andere luxe wagens.
« Les Katangais sont venus à Kinshasa agrandir les routes, mais c’est pour tuer les Kinois. »
Versta ik dat goed? Wie zijn in Kinshasa gekomen om de wegen te verbreden, maar in werkelijkheid om de Kinois om te brengen?
Dus ik vraag : Het zijn toch de Chinezen en niet de Katangezen die de wegen verbreden en opknappen ?
En geduldig krijg ik dan de uitleg. “Ja, Mieke, maar die zijn te hulp geroepen door je-weet-wel-wie, en zijn vriendjes dat zijn toch de Katangezen? “
De Kinois, zoals de mensen heten die in Kinshasa leven, zijn het spuugzat.
Door de wegwerken onder meer.
Waar je ooit een kwartiertje nodig had om de afstand tussen A en B af te leggen, mag je nu blij zijn als je er niet langer dan een uur over doet. Om nog maar te zwijgen van het probleem om een plaats te veroveren in een taxibusje. Transport en commun , heet dat. Openbaar vervoer is er namelijk nauwelijks, dus dan maar zo: samen reizen.
Overal op de weg liggen van die enorme stenen, daar moet al het verkeer om heen laveren, maar tegelijkertijd ook nog om de gigantische gaten in het wegdek. Overal raak je vast in verkeersopstoppingen. Gevolg: irritaties van de chauffeurs die elkaar geen millimeter gunnen. Je zweet je een ongeluk, en de mensen tegen wie je aan zit geperst in de taxibusjes ook. Je voelt je gereduceerd tot beesten in een veewagen.

Het is ook een wildernis geworden in andere opzichten. Het recht van de sterkste heerst, en de aanhangers van de PPRD (partij van Kabila) worden hysterisch.
“Ze denken dat ze gaan winnen? Nou, dat zullen we dan nog wel eens zien! De stroom is nu wel teruggekomen, maar dat komt omdat de PPRD een meeting heeft. Voor en na is het hier weer diepe duisternis en vrij spel voor de misdaad. En zo is het al maanden! Vanmorgen alweer de 3e dag achter elkaar dat er geen water uit de kraan komt. Moeders en kinderen moeten kilometers ver met jerrycans om water te halen. ….”

Waar de bevolking helemaal gedemoraliseerd van wordt, is het ritueel van 4 maal daags de “cortège présidentiel” die met veel sirenegehuil en in grote vaart naar de stad of uit de stad rijdt over de grote verkeersader waar alles en iedereen uren vast zit in tergende files. Lawaai van de sirenes, de intimidatie van al die motoragenten en wel 20 jeeps (als je niet snel opzij gaat, verdwijn je meteen uit de roulatie, als je al het vege lijf kan behouden). En dan zie je je-weet-wel-wie zelf aan het stuur, ontspannen, blijkbaar zorgeloos op weg naar….Ja, waarheen eigenlijk? Dat vragen de Kinois zich nu af. “Waar moet dat zo nodig heen? Hebben ze ergens werk te doen? Hebben ze dan ergens een kantoor? Waarom moeten die lui zoveel benzine slurpen voor een hele stoet van 20 auto’s en evenveel motorfietsen en dat 4 x per dag , dag na dag? Terwijl wij hier moeten lopen, of zitten te zweten in een rotbusje!”

Arme President, hij moest eens weten hoe die ritjes elke keer hem gehaat maken bij de bevolking. Hij is toch al niet populair, zoals bleek bij de vorige verkiezingen, in 2006. Dat zijn concurrent JPBemba in Kinshasa populairder was dan hij, kan hij de Kinois niet vergeven. Dat is geen geheim. Maar nu maakt hij het er niet beter op.

Tot overmaat van ramp kwam er onlangs een rapportje uit van een organisatie die zegt corruptie aan de kaak te willen stellen. Ik liet het zien aan een parlementslid die de broekriem extra moet aanhalen. Hij vertelde me dat er al sinds het begin van deze zittingsperiode nog geen enkele plenaire vergadering is gehouden. Extra vervelend: De geachte afgevaardigden hebben geen geld voor hun vervoer, naar de Kamer of naar hun basis in het land. Zelfs hun gezinnen komen in de knel. Het geld waar ze recht op hebben is al nu al 4 maanden niet uitbetaald. De meesten moeten over een dag of tien aan de verkiezingscampagne beginnen en zitten dus helemaal klem.
“Maar de regering zegt dat er geen geld is in de staatskas. En dat is al zo sinds het begin van deze zitting. Gisteren, dinsdag 18/10/2011 is de Kamervoorzitter uitgejouwd door de afgevaardigden toen hij binnenkwam. Woedend vertrok hij daarop weer naar zijn kamer, en een half uur later liet hij de lichten doven in de vergaderzaal van het Palais du Peuple.”

Geen wonder dus dat zo’n afgevaardigde zeer geschokt is als hij verneemt van de gigantische sommen die op dit moment door de handen gaan van de Kamervoorzitter volgens dat bericht van de LICOCO.
100.000 USD voor een “Hulpfonds”, 1.000.000 USD tot 3.000.000 USD per maand voor een “Speciaal interventiefonds”. En voor de reizen van de Kamervoorzitter van de laatste maanden een bedrag van 100.000 USD en 200.000 USD.
Of het waar is? Wie zal het zeggen. Er is immers geen transparantie, en dan wordt elk verhaal al gauw geloofd.
Op de boerderij van Kingagati, de buitenplaats van de President, ver buiten Kinshasa, wordt regelmatig op ouderwetse wijze royaal geld gegeven aan wie op belangrijke posten zitten en zich scharen achter de President.
Hoe je kan weten dat dat waar is? Sommige begunstigden maken er geen geheim van. En het zijn praktijken, die ook onder de vorige dictators al in gebruik waren.
En niet alleen in dit arme rijke land Congo, denk ik dan. Maar het is wel heel zuur voor wie die kans niet krijgt of wie te integer is om zulk geld aan te nemen.

zondag 18 september 2011

ACH ARM CONGO...ZO'N DORST -


Over rijkdommen die meestal de zakken spekken van buitenlanders, over voedselzekerheid en de Nederlandse ambassade. En over bruine boterhammen.

Het is triest dat het voormalig Belgisch Congo relatief zelden de aandacht trekt in de media op een positieve manier. En de media zijn de ogen van de wereld.
Als er al iets in de Nederlandse media opduikt, dan gaat het om de rijkdom aan grondstoffen waar we allemaal van profiteren behalve de Congolese bevolking. Met vreselijke gevolgen voor die bevolking.

Wat een opluchting als er dan een fantastisch spelend orkest op tournee in Nederland komt.
Er zijn vele tientallen fantastisch musicerende Congolese orkesten, maar juist deze ene is naar Nederland gehaald en bejubeld. Alle orkestleden zijn zwaar lichamelijk gehandicapt. Door hun muziek en geestkracht en veel bier hebben ze zich staande weten te houden in het leven.
Een Westerling ontdekte ze en heeft ze gepromoot in het buitenland. Met als gevolg dat ze nu ook in Congo beroemd zijn.

De andere musici? Moeilijk…..Ze worden met argusogen bekeken door de Westerse ambassades als ze een visum komen vragen voor een tournee. De paar muziekgroepen die er dan toch in slagen concerten te geven in Frankrijk, België of Engeland, lopen vervolgens nog eens kans op een fiks pak slaag. Van de zijde van hun landgenoten, wel te verstaan. Radicale leden van de Congolese diaspora die luide uiting geven aan hun afkeer van de huidige president, eisen dat iedereen zich achter hun positie schaart. Wat wel een beetje lastig is voor de Congolezen die terug naar Congo moeten na een tournee.

Er is in dat land gebrek aan van alles, en wie dus graag anderen helpt kan daar vooruit. Ondernemers hebben het echter nergens ter wereld zo beroerd als juist in de DRCongo. Behalve de heel grote jongens, zoals Orgaman, Forest, en.. Heineken, die in Congo Bralima heet.
Soms kunnen dingen zo eenvoudig duidelijk gemaakt worden. Zoals het probleem van de infrastructuur. “Een nieuwe weg kan in een klap de productie vervijfvoudigen zo bleek twee jaar geleden toen een nieuwe asfaltweg werd geopend naar Beni.”
Met google was ik op een biersite terecht gekomen waar ik dat las.
http://bier.blog.nl/biernieuws/2011/09/10/heineken-investeert-in-congo

Het gaat goed met Bralima, waar na de aanleg van die weg (door Heineken, denken wij)4 miljoen hectoliter werd geproduceerd. Gelukkig maar voor Heineken. De bierconsumptie ligt namelijk laag. Maar 3 liter bier per hoofd per jaar. Dat zijn 6 flessen Primus. Heel anders dan in Tsjechië ( 161 liter per hoofd van de bevolking in 2010) of Duitsland ( 109 liter)
Er valt dus nog heel wat ontwikkelingswerk te doen in de DRCongo. Dat heeft onze Nederlandse ambassadeur ook begrepen. In het kader van de strijd tegen de honger steunt deze ambassade in de regio Bas-Congo socio-economische activiteiten daar, namelijk haalbaarheidsstudies die worden uitgevoerd om in die provincie te komen tot voldoende voedselzekerheid door eigen productie van voedsel. Aldus werd bekend gemaakt bij zijn bezoek aan Boma (haven waar Heineken verbeteringen aanbrengt zodat het laden en lossen van hun kratten vlotter gaat. Misscien ook met steun van de ambassade?)
Concreet gaat het om de vestiging van Bralima ( Heineken) in Boma en een biscuitfabriek die ook met Nederlandse steun in Boma gevestigd zal worden.

Mijn lieve man zaliger zei wel eens voor de grap: ik ga een bruine boterham drinken, als hij zich een glas bier ging inschenken. Ik ben dus in het geheel niet verbaasd dat de Nederlandse strijd tegen de honger loopt via steun aan Heineken (en Unilever? Bolletje? Of Verkade?)
En wie me niet gelooft kan het zelf lezen:
http://french.news.cn/afrique/2011-09/09/c_131119617.htm
P.S. Het biermerk Primus zou een marktaandeel hebben van 75%. Concurrent Skol heeft de andere 25%. Bron: http://weblogs.debalie.nl/david/tag/bralima

vrijdag 2 september 2011

BBBBBjour of cholera in Kinshasa


Het duizelt me als ik eindelijk een poosje kan bellen met mijn goede vriend in Kinshasa. Een paar dagen lang is het steeds mislukt; alle afspraken per telefoon gingen de mist in. Nu moet de schade even snel ingehaald worden. Hij barst los, voor de verbinding weer wegvalt.

Het leven van alledag hier, Mieke : transport, stroom, water, middelen van bestaan en cholera problemen.
Punt voor punt tovert hij me een tafereel voor ogen. Zoals over zijn moeder, mijn vriendin, en haar zus. Laat ze maar schuiven, die Omaatjes....Ik weet hoe ze elke morgen nog voor 6 uur, de deur uit gaan, naar de Grote Markt, voor inkopen voor het restaurantje. Met de taxi uiteraard, om de afstand en de zware boodschappen. En dan verder tot 21 uur in de avond koken en klanten bedienen.

Mieke, denk je eens in, je vriendin en haar zus, moeten nu lopen naar de Grote Markt, die hele afstand! Dankzij die 5 Chantiers! (hij dempt zijn stem even, deze opmerking was niet bepaald vleiend voor de President) kom je er niet meer door, alles opgebroken, het verkeer volkomen vast, en de taxi chauffeur rekent per uur! Je zit zo al gauw 2 of 3 uur muurvast. Een pandemonium !

Ze lopen dus. Al dat stof, die hitte, die bozige sfeer overal.Leuk begin van de dag! Maar er zijn toch ook...?

Ja, Mieke, inderdaad, er zijn wegen nu klaar. Geasfalteerd, mooi breed.
Mijn vriend somt ze op, met naam en wijk.
Ja, dankzij de 5 Chantiers, maar Mieke, .....pikkiedonker! Geen enkele straatverlichting! En onze Congolese autorijders weten niets van verkeersregels, alleen maar van heel hard rijden. Mieke, ik zweer je, per etmaal worden hier zo wel 20 mensen doodgereden bij het oversteken! Echt!
(hij fluistert nu weer even) : Ik denk dat het verkeer meer doden nog eist dan de cholera.

Ik grijp het laatste woord aan om te vragen naar de Chef du Quartier. Ik ken hem als een wijs man die ons herhaaldelijk goede diensten heeft bewezen. Ik heb gehoord dat hij overleden is deze week. Is hij overleden aan cholera?

Ja, Mieke. Het is om te huilen. we gaan van het ene sterfgeval naar het volgende. Elke keer moet je erheen, elke keer het probleem van de "cotisations"( bijdrage in geld) omdat er geen familie is die de kist en de begrafenis kan betalen, maar zelf heb je ook niets en als je niets bijdraagt, is dat een ernstig gebrek aan solidariteit. Straks moet ik naar M.N., voor de matanga (rouwbijeenkomst - zie foto hierboven)voor onze commandant van politie. Je moet tonen dat je er bent in moeilijke omstandigheden, maar het is wel veel .

Is dat de man aan wie ik afgelopen April ben voorgesteld?
Ja, Mieke, dezelfde! .....
Dat zijn dan al drie mensen binnen de laatste 10 dagen die ik zelf ook ken!
...........
Zo nemen we nog een poosje de stand van zaken door.
Als toetje krijg ik nog een laatste tafereeltje voorgeschoteld.
Weet je, Mieke, het verandert het leven zo! Ergens waar je met veel mensen bij elkaar bent, daar groet je nu alleen nog maar met een knikje in de lucht, en zoveel maal Bonjour als je mensen ziet die je groeten wilt. Bonjour, bonjour, bonjour.
Als het er veel zijn, zeg je nu bbbbbjour!
En je houdt je hand in je zak.
Thuis ga je gauw je handen wassen.

woensdag 24 augustus 2011

In Memoriam


Vanmiddag wordt zijn stoffelijk overschot opgehaald uit het mortuarium van het ziekenhuis Mutombo en opgebaard. Morgen zullen zijn kameraden hem ten grave dragen. God ontferme zich over zijn vrouw en kindjes en de nog ongeboren baby.

M. je was zo een bescheiden en o zo behulpzame vriend voor me, als ik aankwam of wegreisde van het vliegveld.
Wat is het onverdraaglijk dat je ben neergeschoten, vanuit een rijdende auto, in je rug, net als de motorrijder die je naar huis bracht. Hoe ver is het nu toch gekomen in Kinshasa? Wat heb je misdaan? Wat heb je toevallig gezien wat je niet had mogen zien? Gehoord wat je niet had mogen horen?.....

zondag 21 augustus 2011

Licht! 8 miljoen kaarsen ( of lawaai) als protestactie in Kinshasa


Hoe lang duurt het voor een volk in opstand komt tegen onleefbare toestanden? En hoe zal die opstand eruit zien? Blind geweld uit opgekropte woede?
Wie het niet zelf heeft ervaren kan niet begrijpen hoe de bevolking van Kinshasa avond aan avond in het donker moet zien te koken, te werken, zich te weer te stellen tegen rovers en andere misdadigers, allemaal ten gevolge van de "coupures de courant". Telefoneren? Internetten? Tankstation runnen? Water tappen uit de kraan? Zonder stroom zeker? Nee dus!
Het zou allemaal beter worden, de infrastructuur, wordt al jaren herhaald van hogerhand. Maar nu is de nood zo hoog gestegen, dat er elk ogenblik een uitbarsting kan komen.
En dan komt ineens deze vriendelijke actie: zondagavond om 19 uur: steek allemaal een kaars aan als protest!
Twee reacties: het electriciteitsbedrijf zegt: we kunnen het niet helpen, er is uitzonderlijke droogte bij de INGA dam.
Inwoners van Kinshasa: er zijn teveel mensen die niet eens een kaars kunnen kopen hiervoor.
Twee antwoorden: Dat er geen stroom is dateert niet van vandaag of gisteren nu er bij de INGA dam laag water is.
Geen kaarsen? Dan maar lawaai met pannedeksels om ontevredenheid te tonen.

donderdag 7 juli 2011

Cholera in Kinshasa

Er zijn berichten over cholera in Kinshsa, ja. Nog een wonder dat het toch nu kennelijk een nieuwsbericht waard is, gezien de buitengewoon ongezonde leefomgeving van de mensen. Geen riolering, geen waterafvoer in de straten, dus eeuwigdurende plassen vies water, geen behoorlijke vuilophaaldienst, en ieder is gewend alles maar weg te gooien op straat. Zo is het haast niet te doen om je te beschermen tegen ziekten en ziektekiemen.

In het zonnetje en in slecht weer

De gemeente waar ik in woon en waar ook Docu Congo is gevestigd besloot eens iets leuks te doen voor de vrijwilligers. En zo gingen we met 11 van onze vrijwilligers die hier in de buurt wonen op een vrijkaartje naar HAMLET in het Shakespeare theater in Diever. Een fantastische avond werd het en ieder was zeer tevreden. Gelukkig maar, want dat was wel een opkikkertje na het evenement dat door slecht weer zo slecht bezocht was, dat we maar net uit de kosten komen en zeker niet de opbrengst haalden voor Mikondo die we hadden gehoopt.
Onze partners in Congo hebben weinig weet van van we concreet aan inspanningen en doorzettingsvermogen moeten leveren om hen te kunnen steunen, maar dat geeft niet. Als het maar succes heeft.